Devreden KDV kaydı muhasebe kaydı
İndirilecek KDV'nin hesaplanan KDV'den fazla olması. Aşağıdaki vaka, sayısal verileri ve kayıt cevaplarıyla birlikte çözülmüştür.
Vaka dosyası
Bu örneği bir fiş olarak değil, belge, hesap ve mali tablo bağlantısı olarak okuyun.
- Dönem sonunda 191 İndirilecek KDV 55.000 TL, 391 Hesaplanan KDV 40.000 TL.
- İndirilecek KDV 15.000 TL fazla olduğu için devreden KDV oluşuyor.
- Örnek, istisna ve tevkifat içermeyen dönem sonu mahsup senaryosudur.
Sorular ve açıklamalı cevaplar
- Mahsup farkı nasıl bulunur?
Cevap: 55.000 - 40.000 = 15.000 TL devreden KDV.
- 191 ve 391 neden kapanırken fark ayrı hesaba gider?
Cevap: Dönem içi indirilecek ve hesaplanan KDV bakiyeleri mahsup edilir; aradaki fark devreden veya ödenecek vergi olarak izlenir.
- Bu kayıt fatura kaydı mıdır?
Cevap: Hayır. Bu, dönem içindeki alış ve satış KDV kayıtlarının dönem sonunda beyan/mahsup için kapatılmasıdır.
Çözümlü yevmiye kayıtları
Devreden KDV tahakkuku
191 hesabı tamamen kapatılır, 15.000 TL fark 190 Devreden KDV'ye aktarılır.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 391 Hesaplanan KDV | 40.000 TL | |
| 190 Devreden KDV | 15.000 TL | |
| 191 İndirilecek KDV | 55.000 TL |
Hesap seçiminin gerekçesi
- 191 alışlardan doğan indirilecek KDV'yi, 391 satışlardan doğan hesaplanan KDV'yi taşır.
- 190 hesabı gelecek döneme taşınacak 15.000 TL KDV alacağını gösterir.
Kayıt kontrolü ve mali tablo etkisi
KDV'nin kendisi gelir veya gider değildir; dönem sonu kaydı bilanço hesaplarını mahsup eder. Ödenecek KDV nakit olarak ödendiğinde banka azalır; devreden KDV sonraki döneme taşınır.
- Borç toplamı ile alacak toplamını tablo üzerinde eşitleyin.
- Belge toplamını, banka/kasa/cari ekstre ve yardımcı hesapla karşılaştırın.
- İşlemin gelir tablosu, bilanço ve varsa KDV/bordro beyanına etkisini ayrı yazın.
Varyasyon soruları ve cevapları
- İade hakkı doğarsa?
Cevap: Devreden tutarın tamamı otomatik iade kabul edilmez; iade türü, belgeler, işlem kodu ve beyanname şartları ayrıca incelenir.
- Tevkifatlı fatura varsa?
Cevap: Satıcı ve alıcı açısından hesaplanan, sorumlu sıfatıyla beyan edilen ve indirilecek tutarlar ayrı ele alınır; standart mahsup kaydı aynen kopyalanmaz.
Bu örneği gerçek dosyaya uyarlarken
İstisna, tevkifat, yabancı para, vade farkı, dönem sonu değerleme veya şirket türüne bağlı özel durum varsa aşağıdaki tutarları doğrudan kopyalamayın. Önce işlemin belgesini ve hukuki niteliğini belirleyin; sonra ilgili hesap kartı ve güncel mevzuatla karşılaştırın.