Makine ve cihaz alımı muhasebe kaydı

Bu örneği bir fiş olarak değil, belge, hesap ve mali tablo bağlantısı olarak okuyun.

• Üretim makinesi vergi hariç 600.000 TL bedelle alınıyor.
• Eğitim örneğinde KDV %20 kabul ediliyor; KDV tutarı ve fatura toplamı ayrıca gösteriliyor.
• Ödeme bankadan yapılıyor; varlık kullanıma hazır hale geliyor.

1. Varlığın maliyet bedeli ve KDV'si nedir?

   Cevap: 600.000 TL maliyet, 120.000 TL KDV; fatura toplamı 720.000 TL olur.

2. Neden doğrudan gider hesabı kullanılmaz?

   Cevap: Varlık birden fazla dönemde fayda sağlayacağı için maliyeti aktifleştirilir ve kullanım süresine yayılarak amortismana tabi tutulur.

3. İlk ay amortismanı neye göre hesaplanır?

   Cevap: Faydalı ömür, amortisman oranı ve aktife/kullanıma giriş tarihi belirlenir; vergi mevzuatındaki oran güncel kaynaktan ayrıca kontrol edilir.

253 hesabı varlığın KDV hariç maliyetini, 191 hesabı indirilecek KDV'yi taşır.

• 253 hesabı üretim makinesini maliyet bedeliyle izler.
• 191 KDV, varlığın maliyetine otomatik olarak eklenmez; indirim hakkı ve belge şartları ayrıca incelenir.
• Amortisman kaydı alış gününde değil, aktife alma ve kullanım koşulları oluştuğunda kurulmalıdır.

Bilançoda 253 hesabı 600.000 TL, 191 hesabı 120.000 TL artar; karşılığında 102 Bankalar 720.000 TL değişir. Alış anında gider oluşmaz; sonraki dönemlerde amortisman gideri doğar.

• Borç toplamı ile alacak toplamını tablo üzerinde eşitleyin.
• Belge toplamını, banka/kasa/cari ekstre ve yardımcı hesapla karşılaştırın.
• İşlemin gelir tablosu, bilanço ve varsa KDV/bordro beyanına etkisini ayrı yazın.

1. Nakliye ve montaj bedeli varsa?

   Cevap: Varlığı kullanılabilir hale getirmek için doğrudan gerekli nakliye/montaj unsurları maliyete dahil edilebilir; bakım ve rutin giderler ayrı değerlendirilir.

2. Varlık yılın son gününde kullanıma hazır olursa?

   Cevap: Amortisman başlangıcı ve kıst uygulaması aktife giriş/kullanıma hazır olma tarihine göre incelenir; satın alma tarihi tek başına yeterli değildir.