Vadeli mal alışı muhasebe kaydı

Bu örneği bir fiş olarak değil, belge, hesap ve mali tablo bağlantısı olarak okuyun.

• İşletme satmak üzere 40.000 TL bedelli ticari mal alıyor.
• KDV eğitim örneğinde %20, KDV 8.000 TL ve fatura toplamı 48.000 TL kabul ediliyor.
• Ödeme vadeli bırakılıyor.

1. 153 ve 191 hesaplarına hangi tutarlar yazılır?

   Cevap: 153 Ticari Mallar 40.000 TL, 191 İndirilecek KDV 8.000 TL borçlanır.

2. Karşı hesap neden 48.000 TL'dir?

   Cevap: Satıcıya veya kasaya karşı doğan toplam borç, mal bedeli ile KDV'nin toplamıdır: 40.000 + 8.000 = 48.000 TL.

3. Bu alış anında gelir tablosunu etkiler mi?

   Cevap: Satılmak üzere alınan mal stok niteliğindedir; alış anında doğrudan gider yazılmaz. Maliyet, mal satıldığında 621 hesabına taşınır.

320 Satıcılar hesabı fatura toplamı kadar alacaklanır veya azalır.

• 153 hesabı, henüz satılmamış ticari malın maliyetini izler.
• 191 hesabı alış faturasında indirim konusu yapılabilecek KDV'yi gösterir; mal bedeline eklenmez.
• 320 Satıcılar fatura toplamını taşıdığı için 40.000 TL değil 48.000 TL üzerinden çalışır.

Bilançoda stok 40.000 TL ve indirilecek KDV 8.000 TL artar. Peşin ödeme varsa kasa, vadeli alış varsa satıcılar hesabı 48.000 TL artar; satış yapılmadığı için bu aşamada satış maliyeti oluşmaz.

• Borç toplamı ile alacak toplamını tablo üzerinde eşitleyin.
• Belge toplamını, banka/kasa/cari ekstre ve yardımcı hesapla karşılaştırın.
• İşlemin gelir tablosu, bilanço ve varsa KDV/bordro beyanına etkisini ayrı yazın.

1. Nakliye 3.000 TL ve ayrıca %20 KDV ile faturalansa ne yapılır?

   Cevap: Nakliyenin malı işletmeye getirmek için zorunlu olduğu durumda maliyete girip girmediği ayrıca değerlendirilir; ilgili belge ve işletme politikası doğrultusunda 153 veya gider hesabı seçilir, 191 KDV ayrılır.

2. Malın tamamı aynı ay satılırsa hangi ek kayıt doğar?

   Cevap: Satış kaydından ayrı olarak satılan malın maliyeti kadar 621 borç, 153 alacak kaydı yapılır; tutar, gerçek maliyet ve envanter yöntemine göre belirlenir.