Gelecek aylara ait gelir muhasebe kaydı
Henüz kazanılmamış gelirin peşin tahsil edilmesi. Aşağıdaki vaka, sayısal verileri ve kayıt cevaplarıyla birlikte çözülmüştür.
Vaka dosyası
Bu örneği bir fiş olarak değil, belge, hesap ve mali tablo bağlantısı olarak okuyun.
- İşletme, gelecek dört aya ait hizmet bedelini peşin tahsil ediyor.
- Toplam tahsilat 50.000 TL; aylık kazanılacak gelir 12.500 TL.
- Gelirin kazanıldığı dönem ile paranın hareket ettiği dönem ayrıştırılıyor.
Sorular ve açıklamalı cevaplar
- Peşin tahsilatın tamamı hemen gelir midir?
Cevap: Hayır. Henüz kazanılmamış 50.000 TL 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabında izlenir.
- Tahakkuk eden gelirin kaydı nedir?
Cevap: 181 Gelir Tahakkukları borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar alacak 18.000 TL çalışır.
- Gelir hangi dönemi etkiler?
Cevap: Her ay 12.500 TL kazanıldıkça ilgili dönem gelirine aktarılır.
Çözümlü yevmiye kayıtları
Peşin tahsil edilen gelecek dönem geliri
Tahsilat önce, gelir kazanımı sonraki aylarda gerçekleşir.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 102 Bankalar | 50.000 TL | |
| 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler | 50.000 TL |
Hesap seçiminin gerekçesi
- 102 Bankalar hesabı fiilî tahsilatı, 380 hesabı kazanılmamış geliri gösterir.
- Gelir hesabı yalnızca ilgili dönemde kazanılan kısmı göstermelidir.
- Sözleşme, hizmet teslimi ve fatura/tahsilat tarihi birlikte incelenir.
Kayıt kontrolü ve mali tablo etkisi
Tahsilat gününde bilanço değişir; gelir dört aya yayıldıkça 380 azalır ve gelir hesabı artar.
- Borç toplamı ile alacak toplamını tablo üzerinde eşitleyin.
- Belge toplamını, banka/kasa/cari ekstre ve yardımcı hesapla karşılaştırın.
- İşlemin gelir tablosu, bilanço ve varsa KDV/bordro beyanına etkisini ayrı yazın.
Varyasyon soruları ve cevapları
- Peşin tahsil edilen gelirin ilk ayı kazanılırsa?
Cevap: 380 borç 12.500 TL, 649 veya ilgili gelir hesabı alacak 12.500 TL aktarılır.
- Müşteri hizmet başlamadan sözleşmeden vazgeçerse?
Cevap: Kazanılmamış tutarın iade ve sözleşme hükümleri incelenir; gelir hesabı otomatik olarak korunmaz.
Bu örneği gerçek dosyaya uyarlarken
İstisna, tevkifat, yabancı para, vade farkı, dönem sonu değerleme veya şirket türüne bağlı özel durum varsa aşağıdaki tutarları doğrudan kopyalamayın. Önce işlemin belgesini ve hukuki niteliğini belirleyin; sonra ilgili hesap kartı ve güncel mevzuatla karşılaştırın.